ACM: Minder concurrentie bedreigt Nederlandse tech-innovatie
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt in haar eerste ‘Staat van de Markt’-rapport voor een zorgwekkende trend: de concurrentie in Nederland neemt al tien jaar gestaag af. Vooral in de digitale sector zorgt dit voor grote risico's, waarbij innovatie in de kiem wordt gesmoord en de afhankelijkheid van enkele tech-reuzen gevaarlijk groot wordt.
Uit de cijfers over de periode 2011-2023 blijkt dat de marktconcentratie is toegenomen, terwijl de toetreding van nieuwe, innovatieve spelers juist is afgenomen. Gevestigde bedrijven kunnen hierdoor makkelijker hun marges verhogen zonder dat daar betere diensten tegenover staan.
Strategische kwetsbaarheid in de cloud
De ACM licht specifiek de markt voor clouddiensten uit. Nederlandse bedrijven en overheden zijn voor hun infrastructuur nagenoeg volledig afhankelijk van een select groepje niet-Europese aanbieders (zoals Microsoft, AWS en Google).
Deze dominantie levert volgens de toezichthouder niet alleen marktmacht op, maar ook strategische en veiligheidsrisico's. De ACM pleit voor actieve overheidsregie en Europese samenwerking om de drempels voor Europese cloud-aanbieders te verlagen en de digitale soevereiniteit te herstellen.
De schaduwkant van de aandachtseconomie
Ook de ‘aandachtseconomie’ – de strijd van social media en gamingbedrijven om de tijd van de gebruiker – krijgt een rode kaart. De ACM stelt dat verslavende ontwerpen en misleidende technieken (zoals dark patterns) schade toebrengen aan het welzijn van vooral jongeren. Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM, benadrukt dat concurrentie geen doel op zich is: "Er is meer nodig om publieke belangen te beschermen. Innovatie en weerbaarheid zijn daarom onze nieuwe speerpunten."
Nieuwe bevoegdheden tegen 'killer acquisitions'
Om de markt weer vlot te trekken, vraagt de ACM om extra bevoegdheden. Zo wil de toezichthouder kleine overnames door tech-giganten strenger kunnen toetsen. Nu worden innovatieve start-ups vaak opgekocht voordat ze een serieuze bedreiging kunnen vormen voor de gevestigde orde, de zogeheten killer acquisitions.
Met de presentatie van de Agenda 2026 maakt de ACM duidelijk dat zij bovenop de digitale economie en de energietransitie blijft zitten, met een scherpere focus op een gezonde, concurrerende tech-markt.